FİİLİ HİZMETLİ ÇALIŞMA
Fiili Hizmet Çalışanları Kimdir?
Çalışanların çalışma şartları, sosyal güvenceleri ve emeklilik hakları özellikle riskli işlerde görev yapanlardır. Bu çalışanlar yüksek risk faktörleri taşıyan sektörlerde, beden ve ruh sağlıklarını tehdit eden ortamlarda görev yaparlar.
Fiili Hizmet Süre Zammı?
Bu kapsamda yer alan çalışanların emekliliklerinde belli avantajlar sağlayan bir uygulamadır. Belirli meslek gruplarında çalışanların emeklilik yaşından belli bir oranda indirimi ifade eder. Bu zammın oranı, çalışılan işin risk derecesine göre değişiklik gösterir. Örneğin, bir çalışanın fiili hizmet süreci zammı kapsamında her 360 günlük çalışmasına karşılık belirlenen işkolu koduna göre 60, 90 ya da 180 gün eklenebilmektedir.
Kimler Yararlanabilir?
Fiili hizmet süresi zammından yararlanabilecek meslek grupları, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile belirlenmiştir. Bu kapsamda yer alan bazı meslekler şunlardır:
🔸Kurşun ve arsenik işleri
🔸Cam fabrika ve atölyeleri
🔸 Cıva üretimi işleri sanayi
🔸 Çimento fabrikaları
🔸 Kok fabrikalarıyla termik santraller
🔸Alüminyum fabrikaları
🔸 Demir ve çelik fabrikaları
🔸Döküm fabrikaları
🔸 Asit üretimi yapan fabrika ve atölyeler
🔸 Yeraltı işleri
🔸Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler
🔸 Su altında veya su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler
🔸Türk Silâhlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında
🔸Emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında
🔸İtfaiye veya yangın söndürme işleri
🔸Basın ve gazetecilik mesleğinde
🔸Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
🔸Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Cumhurbaşkanlığı
🔸Ceza infaz kurumlarında
🔸İnsan sağlığına ilişkin işler
Fiili Hizmetli Çalışanların Meslek Kodları
SGK, 17.04.2025 tarihli genel yazısıyla bazı meslekler için fiili hizmet süresi zammı kapsamında hizmet bildirimi yapılmasını meslek kodu kısıtlaması getirerek engellemiştir. Bu kapsamda, riskli işte çalışmayan veya yanlış meslek kodu girilen sigortalılar için doğru kodla bildirim yapılması ya da gerekli durumlarda SGK’ya başvuru yapılarak tanımlama sürecinin tamamlanması gerekmektedir.
Fiili Hizmetin Avantajları?
• Erken Emeklilik: Fiili hizmet süreleri toplamda emeklilik yaşından düşürülür.
• Ek Prim Günü: Çalışanın toplam prim ödeme gününe ekleme yapılır.
• Sosyal Güvence: Yıpranma tazminatları veya ek sosyal yardımlar alma şansı.
Fiili Hizmetten Nasıl Yararlanılır?
Fiili hizmet kapsamında çalışan kişilerin işverenlerince SGK’ya gerekli bildirimlerde bulunması gerekmektedir. Bu bildirimler, aylık olarak yapılır ve sigorta priminin fiili hizmet statüsüne uygun şekilde ödenmesiyle tamamlanır.
Buse Sağlam / Kıdemli Bordro Uzmanı
